Actueel

Opinie - Worden onze leerlingen de dupe van hardvochtige en rigoureuze uitvoering Wet Inburgering?

Vaak worden er in de politiek besluiten genomen die het dagelijks leven van mensen raken. Met corona maken we dat nog dagelijks mee. En soms raken die besluiten die in de politiek worden genomen door hardvochtige en rigoureuze uitvoering ervan de meest kwetsbaren in onze samenleving hard.

We kennen de voorbeelden uit de media: de toeslagenaffaire (kinderopvang), gemeenten die boodschappenkastjes opentrekken op zoek naar fraude door uitkeringsgerechtigden etc. Deze hardvochtige behandeling overkomt nu een aantal leerlingen uit het praktijkonderwijs, en mogelijk ook het vso. Een aantal leerlingen (45) die dit schooljaar 18 wordt heeft deze week een brief op de deurmat gekregen die helaas in bovengenoemd rijtje past.

Wat is de kwestie?
Op 1 januari 2022 treedt de nieuwe wet Inburgering in werking. Ook onze leerlingen die 18 jaar worden vallen daar onder. Binnen de nieuwe wet kunnen leerlingen die niet aan de startkwalificatieplicht kunnen voldoen (het grootste deel van onze leerlingen) inburgeren via de zogenaamde Z-route. Hoewel nog niet uitgewerkt biedt deze route kansen om onderwijs en inburgering te combineren, zodanig dat de leerling voldoet aan de eisen zonder allerlei extra belasting voor de leerling. Dit is overigens nog niet gebeurd, wij zijn pas net in overleg met het deel van het ministerie van SZW dat over inburgering gaat.

Fout van DUO
Echter, in de aanloop naar deze nieuwe wet is er ambtelijk en bestuurlijk geconstateerd dat DUO een fout heeft gemaakt bij het uitvoeren van de oude wet Inburgering. Onterecht hebben leerlingen die 18 jaar werden sinds 2013 een ontheffing gekregen door een administratieve fout. Scholen die deze ontheffing kenden, zijn altijd in de veronderstelling geweest dat dit het gevolg was van de zgn. ‘hardheidstoets’. Bij het uitvoeren van wet- en regelgeving wordt er doorgaans naar gekeken of specifieke doelgroepen niet onevenredig hard worden geraakt.

Onze scholen weten waarom veel van onze leerlingen die startkwalificatie niet halen. Zij halen simpelweg het niveau van die toetsen niet door de beperkingen in bijv. het IQ waar zij mee leven. Ze zitten niet voor niets op het praktijkonderwijs. Het is daardoor onzinnig te veronderstellen dat ze de inburgering waarvan de eisen op een veel hoger niveau liggen, zomaar zullen halen. Maar deze veronderstelling dat de ontheffing werd ingegeven door bekendheid met de doelgroep en empathie bleek niet juist: de ontheffing was gebaseerd op een fout, en die fout moest worden hersteld. En wel onmiddellijk.

Minister Koolmees
Zo kon het gebeuren, dat een redelijk sociale Minister Koolmees zichzelf in het commissiedebat van juni jl. hoorde zeggen dat hij de wet moest handhaven en ook deze jongeren per direct moesten inburgeren (schooljaar 2021/2022). En dat dat natuurlijk voor iedereen geldt (behalve als je dus je startkwalificatie wel kunt halen!).

Zo kon het gebeuren dat 45 jongeren deze week (terwijl wij nog in overleg waren met SZW) een brief op de deurmat kregen waarin van ze wordt gevraagd om een examen te doen dat buiten hun bereik ligt, ze pas een ontheffing kunnen krijgen na vier keer zakken, en dat niet duidelijk is wie de kosten ervan moet dragen.

Wanneer je dus tussen september 2021 en januari 2022 18 jaar wordt, kom je dankzij deze maatregel terecht in een soort niemandsland van inburgeren. Niemand kan ons vertellen om hoeveel jongeren het precies gaat, hoe het ze raakt, wat exact de consequenties zijn, wie de kosten gaat dragen. Voorlopig dus 45 jongeren die de pech hebben in deze vier maanden 18 te worden. En het ministerie is tot niets te vermurwen. Geen overgangsregeling, geen coulance, geen compensatie. Niets!

Boos en verdrietig
Er zijn dossiers die je bezighouden en er zijn dossiers die je raken. Dit dossier raakt ons diep. Het gaat ‘maar’ om 45 jongeren, maar het lijkt er op dat die onevenredig hard worden getroffen door een technocratische en hardvochtige houding.
Natuurlijk gaan we als bestuur van de sectorraad alles uit de kast trekken om deze jongeren bij te staan. We gaan, net als de scholen zullen doen, pal voor ze staan (want als wij het niet doen, wie anders?). Maar zo weinig inlevingsvermogen in onze doelgroep en bereidheid om deze jonge mensen te helpen stemt verdrietig en machteloos.

Bestuur Sectorraad Praktijkonderwijs

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws